ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ mRNA ΤΟΥ ΓΟΝΙΔΙΟΥ PRKN ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΑΙΜΑ ΩΣ ΒΙΟΔΕΙΚΤΗ ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΔΙΟΥ ΤΗΣ ΠΑΡΚΙΝΗΣ

Περίληψη

Υπόβαθρο: Μεταλλάξεις στο γονίδιο της παρκίνης (PRKN), που κωδικοποιεί την E3 ουβικουιτίνη-λιγάση παρκίνη, αποτελούν σημαντική αιτία πρώιμης έναρξης, αυτοσωμικής υπολειπόμενης νόσου του Πάρκινσον (ΝΠ). Η αναγνώριση φορέων απαιτεί σήμερα πολύπλοκο γενετικό έλεγχο. Προηγούμενες μελέτες έδειξαν ότι τα επίπεδα mRNA του PRKN σε μονοπύρηνα κύτταρα περιφερικού αίματος  μπορεί να διακρίνουν τη νόσο του Πάρκινσον που σχετίζεται με PRKN από την ιδιοπαθή μορφή και από υγιείς μάρτυρες.

Σκοπός: Η επικύρωση και επέκταση προηγούμενων ευρημάτων με τη χρήση μερικώς ανεξάρτητου δείγματος και ενός νέου σετ εκκινητών RT-PCR, αξιολογώντας τη διαγνωστική αξία της ποσοτικοποίησης του mRNA του PRKN ως εργαλείου προσυμπτωματικού ελέγχου για τη νόσο που σχετίζεται με PRKN.

Μέθοδοι: Απομονώθηκαν PBMCs από 7 ασθενείς με νόσο Πάρκινσον σχετιζόμενη με PRKN (3 με ομόζυγες μεταλλάξεις, 4 ετερόζυγοι), 8 ασθενείς με ιδιοπαθή νόσο Πάρκινσον και 7 υγιείς μάρτυρες. Η έκφραση του mRNA του PRKN ποσοτικοποιήθηκε με Real time – Polymerase Chain Reaction (RT-PCR) χρησιμοποιώντας νέους εκκινητές. Ο γενετικός χαρακτηρισμός πραγματοποιήθηκε με MLPA και αλληλούχιση ολόκληρου εξώματος (WES). Οι στατιστικές συγκρίσεις έγιναν με ANOVA και δοκιμές post hoc, ενώ η διαγνωστική ακρίβεια αξιολογήθηκε με ανάλυση ROC.

Αποτελέσματα: Τα επίπεδα mRNA του PRKN ήταν σημαντικά μειωμένα στη νόσο Πάρκινσον που σχετίζεται με PRKN σε σύγκριση με τους υγιείς μάρτυρες (181 φορές ή 99,45% χαμηλότερα, p=0,0041) και με την ιδιοπαθή μορφή (74 φορές ή 98,7% χαμηλότερα, p=0,021). Τα επίπεδα έκφρασης ήταν ομοιόμορφα χαμηλά τόσο σε ομόζυγα άτομα με μεταλλάξη όσο και σε ετερόζυγους φορείς. Η ανάλυση ROC έδειξε 100% ευαισθησία και ειδικότητα στη διάκριση φορέων μεταλλάξεων PRKN από μη φορείς (PPV=100%, 95% CI: 72,3–100%).

Συμπεράσματα: Η ποσοτικοποίηση του mRNA του γονιδίου PRKN στο περιφερικό αίμα αποτελεί έναν εξαιρετικά ευαίσθητο και ειδικό δείκτη για την παρουσία μεταλλάξεων PRKN στη νόσο Πάρκινσον, ακόμη και στην ετερόζυγη κατάσταση. Η μη επεμβατική αυτή μέθοδος παρουσιάζει προοπτικές ως γρήγορο και εύχρηστο εργαλείο προσυμπτωματικού ελέγχου, αλλά απαιτείται επιβεβαίωση με μεγαλύτερες, πολυκεντρικές μελέτες.